الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )
265
الغدير ( فارسي )
« ابن فتّال » در ص 194 « روضه اش » و ابن شهر آشوب در ص 394 « المناقب » گفتهاند : « آوردهاند كه دعبل قصيدهء مدارس آيات را براى امام » ع « خواند و با اينكه اين بيت نخستين بيت آن نبود وى قصيده را به آن شروع كرد ، از او پرسيدند چرا از مدارس آبات آغاز كردى ، گفت ، از امام عليه السّلام حيا كردم كه تشبيب قصيده را برايش بخوانم و از مناقب آن شروع كردم و سرآغاز چكامه اين بيت است : تجاوبن بالارنان و الزفرات نواتح عجم اللفظ و النطقات تمام اين قصيدهء را كه 120 بيت است « اربلى » در « كشف الغمّه » و قاضى نور اللَّه در ص 451 « مجالس » و علَّامهء مجلسى در ص 75 ج 12 بحار و « زنوزى » در روضه نخستين از « رياض الجنه » ياد كردهاند و « شبراوى » و « شبلنجى » به شماره ابيات آن - همانطور كه پيش از اين گذشت - تصريح نمودهاند ، پس آنچه پيش از اين از « حموى » ياد كرديم كه گفته است : « نسخههاى اين قصيده گوناگون است و در برخى از آنها فزونىهائى است كه گمان مىرود ساختگى باشد و گروهى از شيعيان افزوده باشند و ما آنچه را كه درست مىنمايد مىآوريم » از گمانهاى گناه آلود است چه خود او در « معجم البلدان » ابياتى آورده كه غير از ابيات درست دانسته - ئى است كه در « معجم الادباء » ياد كرده است و « مسعودى » در ص 239 ج 2 « مروج - الذهب » و ديگران برخى از اشعارى را كه حموى در معجم البلدان آورده است ، ياد كردهاند . و « شبراوى » در « الاتحاف » و شبلنجى در « نور الابصار » ابيات فزونترى از آنچه حموى درست پنداشته است ، ثبت نمودهاند ، و ممكن نمىنمايد كه ما سخنان اين اعلام را رد كنيم تا ساختگى بودن برخى از ابيات قصيده را اثبات كرده باشيم . و چون حصول دانش تدريجى است ، احتمال مىرود كه حموى در روز تأليف « معجم الادباء » به بيشتر از آن ابياتى كه از قصيده ياد كرده است ، آگاهى نداشته و چون علم او